آب ارس را هدر ندهیم…!!

635080326247440267

آزادلو : داستان انتقال آب ارس به دریاچه ارومیه چنان کنش و واکنش هایی از سوی نمایندگان استان های شمالغرب انداخته است که آدم را یاد آن پیشگویی «جنگ جهانی سوم بر سر آب» می اندازد.
موضوع حق آبه استان های شمالغرب کشور از رود خروشان ارس این روزها در تیتر رسانه های مجازی و روزنامه ها قرار گرفته است. موضوعی که از ابعاد مختلف باید موشکافی گردد.
بعد اول را از نگاه دریاچه ارومیه بررسی می کنیم. بیش از ۱۰ سال است وضعیت دریاچه ارومیه روز به روز بدتر می شود. دریاچه ای که با بی تدبیری مسؤلین اجرایی کشور به این حال و روز افتاده و باید مسؤلین خاطی جوابگو باشند. ایجاد سد های پیاپی در محل آبریزهای این دریاچه ، استفاده بی رویه از ب دریاچه و خشکسالی های متعدد در این سالها را می توان از دلایل خشکی این دریاچه برشمرد.
خاطر نشان می سازد قاضی پور نماینده مردم ارومیه در دور قبل نمایندگی مجلس شورای اسلامی در اظهاراتی روشن گفته بود که ما خواستار این نیستیم که با انتقال آب رود ارس باعث نگرانی مردم مغان شویم ؛ دولت از راه های دیگر به تأمین آب دریاچه ارومیه اقدام نماید.
این سخنان که در تمامی رسانه ها انعکاس یافت باعث شد تا نگاه های مثبت به این نماینده گسترش یابد. اما در این چند ماه اخیر با تغییر نگرش ۱۸۰ درجه ای از رویکرد قبلی خود با طرح انتقال آب موافقت کرده و مقابل نمایندگان اردبیلی که حق آبه استان خود را می خواهند ایستاد. حال باید این موضوع بررسی شود که علت مخالفت نمایندگان اردبیلی چیست.
بعد دوم مربوط به رود ارس است. رودی که در کنار آب خروشان ؛ تاریخی دیرین را بر پیشانی خود حک کرده است. برکت محصولات دشت زرخیز مغان بلااستثنا از وجود این رود می باشد که با آبیاری مزارع چندین هزار هکتارین دشت مغان باعث رونق کشاورزی استان و کشور می شود.
بحث انتقال آب رود ارس به دریاچه ارومیه پس از کلید خوردن کم کم پرده ها را از میان برداشت و واقعیت موضوع این شد که نمایندگان آذربایجان شرقی درصدد انتقال این آب به دشت بی آب و علف در این استان می باشند تا با آبیاری آن رونق کشاورزی را سبب شوند. آگاهی عموم مردم مخصوصا اهالی ارومیه و قبول این موضوع که آب ارس به دریاچه ارومیه نمی رسد باعث شد مخالفین انتقال آب رود ارس به  دریاچه ارومیه افزایش یابد. البته این را هم بگوییم اگر از لحاظ علمی نیز بررسی کنیم انتقال آب ارس به دریاچه ارومیه توجیهی ندارد. انتقال آب از مناطق با ارتفاع کمتر به منطقه ای با ارتفاع بیشتر کمی بحث عدم توجیه علمی و فنی را روشنتر می سازد.
ارسلان هاشمی مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان‌شرقی چندی پیش در این باره گفت : بر خلاف تصور اکثر مردم انتقال آب ارس به شرق و شمال شرق دریاچه ارومیه به منظور ورود مستقیم آب شیرین به دریاچه ارومیه نیست بلکه  این آب برای مصارف کشاورزی و دیگر مصارف مورد استفاده قرار خواهد گرفت. وی افزود: با این کار برداشت آب از سفره های زیر زمینی کم شده و باعث بهبود تراز آب دریاچه ارومیه خواهد شد و مازاد مصرف کشاورزی و صنعتی به صورت مستقیم به دریاچه ارومیه منتقل می شود.
خوب اگر به این اظهارات توجه کنیم علت انتقال آب رود ارس کمی برای مردم روشن می شود. انتقالی که بنا به اعتراف نمایندگان استان آذربایجان شرقی نیز برای آبیاری دشت های کم آب آذربایجان شرقی است نه نجات دریاچه ارومیه…!!
اکنون به فرض محال این تصور واهی را که انتقال برای نجات دریاچه ارومیه است باور کنیم ، بازهم چند نکته است که نباید از یاد ببریم. یکی اینکه آب با هزینه های گزاف انتقال یابد تا دشتی آبیاری شود. پس از آن حفره های زیرزمینی افزایش یابند و بعد از آن دریاچه ارومیه نجات یابد امری است که چندین سال طول می کشد. اگر از لحاظ اقتصادی بررسی شود می توان بجای این انتقال با هزینه گزاف از دیگر راه ها آب را به این دریاچه برگرداند. راه هایی همچون بارور کردن ابرها و یا آزادسازی آبریزهای دریاچه …!!
انتقال این آب برای آبیاری دشت بی آب این استان و در نظر نگرفتن وضعیت کشاوری قطب کشاورزی کشور باعث ناراحتی و اعتراض جمعی نمایندگان مغان و استان اردبیل شده است که با دلایل ذکر شده واقعا حق نمایندگان استان اردبیل است که جلوی این انتقال غیر فنی را بگیرند.
گفتنی است که باید به نمایندگان و مسؤلینی که در ظاهر ادعا می کنند آب را برای دریاچه ارومیه می خواهیم و برای مصارف دیگر از آن استفاده کنند ؛ بگوییم بجای انجام این کارهای بیهوده به فکر نجات دریاچه ارومیه از راه هایی باشید که واقعا توجیه فنی ، علمی و اقتصادی داشته باشد که اگر برای نجات این دریاچه اقدام نکنید و آب رود ارس را هم بیهوده انتقال دهید علاوه بر اینکه دریاچه ارومیه نجات نمی یابد و آب به هدر می رود ؛ محصولات کشاورزی دشت مغان نیز از بین خواهد رفت. پس از اکنون آینده نگر باشید و با خاظر منافع شخصی منافع ملی را بر باد ندهید تا در آینده خبر بدی بشنوید.

گفتنی است پرویز کردوانی پدر علم کویر شناسی ایران چندی پیش در گفتگوی مطبوعاتی خود با اشاره به نیاز دشت مغان به آب روردخانه ارس گفت: دشت مغان یکی از مناطق استثنایی ایران در تولید بهترین محصولات کشاورزی و زراعی است و انتقال آب رودخانه ارس به دریاچه ارومیه باعث کمبود منابع آب در این منطقه می شود که خیانتی بزرگ است.

*یادداشت از علی قاسمیان کردلر

نظر شما چیست؟

۲ نظر

  1. جنابی گفت:

    با سلام خدمت آقای قاسمیان
    بهترین راه حل برای نجات دریاچه ارومیه خودداری از حرکتهای عجولانه و بدون برنامه می باشد. مسئولین امر بایستی به این نکته توجه داشته باشند که برای انجام یک پروژه بایستی راه حلهای موجود را کنار هم قرار داد و با ارزیابی اقتصادی پروژه از بین راه حلهای موجود بهترین گزینه را انتخاب نمود. بحث انتقال آب رودخانه زرخیز ارس به دریاچه ارومیه با این عنوان مطرح گردید که حقابه های استانهای آذربایجان شرقی و غربی و اردبیل حفظ شود و فقط در هنگام طغیان رودخانه که باعث خسارات سنگین به حاشیه نشینان این رود تاریخی می شود از آب مازاد آن برداشت شود. بایستی دید این گزینه تا چه حدی مقرون به صرفه خواهد بود. اگر بدون در نظر گرفتن اینکه رودخانه ارس در ارتفاع کمتری نسبت به دریاچه ارومیه قرار دارد و هزینه آبرسانی از ارس به ارومیه برای دولت چه قدر هزینه خواهد داشت، این رودخانه در فصول پاییز و بهار که نزولات آسمانی بیشتر است دارای سیلاب است. یعنی بالطبع از دست دادن دو فصل از سال!
    باید دید بدون در نظر گرفتن هزینه انتقال آب از ارس به ارومیه آیا صرفه اقتصادی دارد برای نصف سال این هزینه های هنگفت خرج شود؟
    یا قضیه چیز دیگری است! که قطعاً در صورت برداشت در زمانهای غیر سیلابی علاوه بر این که رود ارس پاسخگوی آبدهی دشت زرخیز مغان در فصولی که این دشت نیاز شدید به آب برای آبیاری مزارع آبی مغان را دارد نخواهد بود، بلایی که بر سر اکولوژی دریاچه ارومیه آمده نیز گریبان گیر اکولوژی حواشی رودخانه ارس نیز می شود. بنابراین قبل از انتقال آب بایستی به این نکات تیزبینانه نگاه کرد. اینجانب در مقاله ای که در کنفرانس بین المللی دریاچه ارومیه با همکاری دوستانم آماده کرده بودم. به این نکته پی بردیم که سدهایی که بر روی رودهای منتهی به دریاچه ارومیه زده شده است هیچ کدام نتوانسته اند حجم آب برآوردی را که قبل از سدسازی برآورد شده بود در پشت خود جمع کنند و این یعنی شکست پروژه. بارورسازی ابرها نیز پروژه ای است که بایستی در مورد آن کار کارشناسی انجام گیرد.
    اخیراً صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران برنامه ای برای نجات دریاچه ارومیه پخش کرد انتظار می رود این برنامه ادامه دار باشد چون مسئله کاملاً زیست محیطی بوده و برای احیای دریاچه ای که با داشتن اکولوژی منحصر به فرد عروس منطقه آذربایجان می باشد بایستی با تمامی توان و یاری گرفتن از کارشناسان زبده وزارت نیرو و محیط زیست اقدام به احیای دریاچه ارومیه کرد.

    پاسخ : از نکته بینی بسیار خوب شما متشکرم

    Thumb up 0 Thumb down 0

  2. اکبر از ترکیه گفت:

    سلام
    چرا دوستمون محمد از ترکیه دیگه نظر نمیده؟
    دلم واسش تنگ شد

    Thumb up 0 Thumb down 0

نوشته های جدید