محرومیت عامل اصلی مهاجرت از شمال تا جنوب استان

http://vista.ir/include/articles/images/4e10fa55ee9ba16aa375ff7a3debdcdc.jpg

آزادلو : طی سالهای اخیر و با رشد بی رویه مهاجرت،‌روستاهای محروم استان اردبیل لاغرتر و شهرها چاقتر شده اند و موازنه جمعیتی در این دو سکونتگاه به نفع شهرها درحال تغییر است. شهرستان های گرمی و خلخال که از قدیمی ترین شهرهای استان اردبیل حساب می آید، اما توسعه نیافتگی  این شهرها موجب کاهش جمعیت نسبت به یک دهه گذشته شده و این روند همچنان ادامه دارد.
به دلیل نبود توسعه پایدار اقتصادی جمعیت جوان و استعدادهای پویای ساکن در این شهرها مجبور هستند برای یافتن شغلی مناسب رهسپار دیگر شهرهای استان و کشور شوند و افراد باقی مانده هم با غول بیکاری و تورم دست و پنجه نرم می کنند.
به گفته نماینده مردم مغان درمجلس شورای اسلامی بحران آب در روستاهای نوار مرزی مغان و در پی آن مهاجرت روستائیان به شهرها امنیت این نقطه کشور را تهدید می کند. «حجت الاسلام موسوی» معتقد است برای برون رفت از این معضل باید نسبت به تأمین آب و راه به  عنوان دو مشکل اساسی و خواسته بحق اهالی دولت برنامه ریزی ویژه داشته باشد.
گرچه عوامل متعدد دیگری از جمله جاذبه های شهر، تغییر فرهنگ کار در روستاها، نبود امکانات به روز در مناطق روستایی، نبود امکانات تحصیلی و موارد مشابه نیز در اغلب هجرت ها اثرگذار بوده اند، اما نمی توان نقش آب و اشتغال را به عنوان اصلی ترین عامل حیات در روستاها نادیده گرفت.

گرمی، محروم از کمترین ها
شهرستان گرمی در قسمت شمالی استان اردبیل واقع شده و ۹۳ کیلومتر مرز مشترک با جمهوری آذربایجان دارد؛ اما به رغم مسافت کوتاهی از مرکز استان دارد، متاسفانه این شهر از توسعه صنعت بازمانده و کشاورزی این شهر هم نتوانسته به موفقیت چندانی دست یابد.
فرماندار مغان فقر و محرومیت را عامل اصلی مهاجرت بی رویه از شهر گرمی عنوان کرد. «میرعلی رحیمی زاد» در گفتگو با همشهری اظهار کرد: محرومیت و نبود زمینه های شغلی موجب شده در سال های اخیر مهاجرت از این شهرستان با افزایش چشمگیری همراه باشد به گونه ای که طی یک دهه اخیر نزدیک به ۳۰ درصد جمعیت شهرستان از منطقه مهاجرت کرده اند.
وی با بیان اینکه در صورت بهره برداری از سد های در حال اجرای گرمی انقلاب عظیمی در صنعت اقتصاد و کشاورزی منطقه ایجاد خواهد شد، تصریح کرد: دولت برنامه های ویژه ای برای احیای مناطق محروم برنامه ریزی کرده است که در صورت بهره برداری شرایط نسبت به گذشته تفاوت خواهد کرد.
این مقام مسئول مشکل بیکاری را یک بحث کشوری دانست و تصریح کرد: برنامه دولت در حوزه اشتغال دراز مدت بوده و از طریق سرمایه گذاری بخش خصوصی امکان پذیر است. از سوی دیگر گرمی محروم از کمترین هاست و برای احیای آن زمان طولانی نیاز است.
رحیمی زاد با بیان اینکه مولفه جمعیت یکی از مولفه های مهم تعیین میزان اعتبار یک منطقه است، ادامه داد: به موازات کاهش جمعیت اعتبارات این شهرستان نیز کاهش یافته است. این در حالی است که این شهرستان حتی از برخی شهرستان های دیگر استان شاخص تر است.
وی نمونه امکانات مستعد سرمایه گذاری این منطقه را وجود نقاط بکر گردشگری و هوای عالی برشمرد و افزود: در صورتی که برنامه ریزی مناسبی برای این حوزه صورت گیرد شهرستان گرمی می تواند در صنعت توریسم درمانی و گردشگری موفق عمل کند که این مورد هم نیازمند حضور سرمایه گذاران بخش خصوصی است.
فرماندار مغان به سیمای کنونی شهر گرمی اشاره کرد و گفت: نه تنها مردم بلکه مسئولان نیز از این فضا ناراضی هستند و در این خصوص هم مردم به عنوان حامیان زیبایی شهر و هم مسئولان به علت عدم نظارت کافی مقصر هستند.

خلخال متولی می خواهد
خلخال در جنوبی ترین نقطه استان اردبیل از جمله مناطق غنی و توانمند در حوزه های مختلف اقتصادی و طبیعی است، اما با وجود ظرفیت های ممتاز این شهرستان همیشه به عنوان منطقه ای با محرومیت بالا شناخته می شود، فرماندار خلخال بی برنامگی و خلاء های برنامه ریزی گذشته را مهمترین دلیل محرومیت این شهرستان می داند و به تدوین سند توسعه به عنوان اصل مهم در رفع عقب ماندگی تاکید دارد.
وجود ۸۲ درصد از جنگل های استان در این شهرستان، پتانسیل های غنی معدنی، گردشگری در فصول مختلف، کشاورزی و دامپروری و واقع شدن در خط اتصال استان های مرکز کشور با استان اردبیل موجب شده است خلخال همواره قابلیت منحصر به فرد خود را به رخ بکشد.
چندی پیش فرماندار خلخال در جلسه شورای عشایری در زمینه مهاجرت روستائیان و عشایرین گفت: بی توجهی های ۲۰ سال گذشته به جمعیت عشایری موجب کاهش جمعیت عشایری و خالی شدن روستاهای عشایرنشین و کوچنده این شهرستان شده است.
«علی نظری» با بیان اینکه عشایرین و روستائیان نقش مهم و ارزنده ای در جامعه ایفا می کنند؛ افزود: جمعیت یک هزار و ۲۰۰ خانواری عشایر خلخال در حالی که کمترین درصد جمعیت شهرستان را به خود اختصاص داده اما بیشترین سهم تولیدات دامی منطقه را داشته و با برخورداری از کمترین امکانات زندگی بالاترین میزان بهره وری تولید منطقه را دارند.
فرماندار خلخال اظهار کرد: ۲۱ درصد از سطح مراتع استان اردبیل شامل ۲۱۲ هزار هکتار مرتع در شهرستان خلخال واقع شده و این پتانسیل می تواند به عنوان یک ظرفیت مهم برای افزایش تولیدات دامی و لبنی عشایر مورد استفاده قرار بگیرد.
با این وجود محرومیت فعلی این شهرستان و نبود حداقل های توسعه مسئولان را به بازنگری در برنامه ها و پیدا کردن دلایل این محرومیت ترغیب کرده، دلایلی که روز به روز به خلا های برنامه ریزی، ضعف های مدیریتی و غفلت از ملزومات توسعه می انجامد.

راهکار چیست؟
کارشناس برنامه ریزی دولتی معتقد است مهاجرت روستائیان به کلان شهر نه تنها در شهرهای محروم اردبیل بلکه در بیشتر استان های محروم مشاهده می شود، چرا که یکی از اصلی ترین علل تخلیه روستاها، نبود اندک امکانات رفاهی شغلی است.
ندایی در گفتگو با همشهری اظهار کرد: متأسفانه هم اکنون در برنامه های دولتی ما جمعیت شاخصی است که با محرومیت رابطه معکوسی دارد، به نحوی که میزان اعتبارات بودجه سالانه را براساس معیار جمعیت به مناطق مختلف اختصاص داده می‌شود در نتیجه مناطق محروم که از جمعیت کمتری برخوردارند هیچ وقت طعم توسعه‌ یافتگی نخواهند چشید.
وی تصریح کرد: تا زمانی که این شیوه ادامه داشته باشد و در مناطق کمتر توسعه ‌یافته سرمایه‌گذاری نشود، شاهد خالی شدن جمعیت از این مناطق و گسیل آن به سمت کلان شهرها و مراکز صنعتی خواهیم بود.

* علی قاسمیان (منتشر شده در روزنامه همشهری)

نظر شما چیست؟

۲ نظر

  1. ناشناس گفت:

    “هوای عالی” که جاذبه سرمایه گذاری نیست جناب فرماندار!!
    سد اگر هم به بهره برداری برسد،در حوزه کشاورزی مفید خواهد بودو از آنجایی که نسل امروز با کشاورزی بیگانه است،و شغل شریف کشاورزی را منحصر به جمعیت روستایی می داند، تغییر چشمگیری رخ نخواهد داد.
    بخش خصوصی هم که عمرا در گرمی سرمایه گذاری کند،نشون به اون نشون که تعداد واحدهای فعال در شهرک صنعتی گرمی به تعداد انگشتان یک دست هم نیست.
    از لحاظ گردشگری هم که قابلیت های آنچنانی ندارد گرمی،در مقایسه با مشگین شهر و سرعین.

    Thumb up 0 Thumb down 0

  2. ممد گفت:

    نبض حیات در رگ حاج عباس ؛ صدای مهاجران می آید

    http://www.irna.ir/ardebil/fa/News/81798398/

    Thumb up 0 Thumb down 0

نوشته های جدید