برنج مغان، محصولی که کشت آن باید رونق یابد

Image result for ‫برنج مغان‬‎

آزادلو : برنج پس از گندم از مهمترین و قدیمی ‌ترین نباتات بوده و عمده ‌ترین و مهمترین ماده غذایی کشورهای در حال توسعه به شمار می ‌رود .دشت مغان از جمله مناطقی در استان اردبیل است که در آن برنج کشت می شود و سهم بسزایی در تولید برنج این استان دارد.
شهرستان های پارس آباد و گرمی در شمال استان اردبیل با توجه به وضعیت آب و هوایی معتدل و سرد زمستانی و تقیربا گرم در تابستان، از شرایط منحصر بفردی برای کشاورزی برخوردار است. شغل اغلب مردم این شهرستان ها کشاورزی و دامپروری است و کاشت برنج از محصولات کشاورزی آنهاست و از دیر باز رونق داشته است.
برنج در ایران به لحاظ نقشی که در الگوی مصرفی و تامین غذای مورد نیاز جامعه به عهده دارد از اهمیت خاصی برخوردار است. برنج در این منطقه به دو روش مستقیم و نشاکاری و بیشتر در اراضی کناره‌های ارس موسوم به شامات کشت می ‌شود و متوسط عملکرد این محصول سه تن در هکتار است و آب مورد نیاز این شالیزارها به صورت مستقیم از رود ارس تامین می‌شود. در هر دو شهرستان گرمی و پارس آباد از نوع برنج طارمی و هاشمی درجه یک کشت می شود.

مشکلات شالیکاران برای کشت برنج
دشت مغان تنها منطقه ای در استان اردبیل است که برنج در دو نوبت کشت اول و کشت دوم کاشته می شود، اما کشاورزان فعال در تولید این محصول با مشکلات عدیده ای مواجه بوده و نیازمند توجه مسئولان ذی ربط هستند.
یکی از شالیکاران دشت مغان گفت: از جمله مشکلاتی که شالیکارهای مغانی دارند،؛ نبود اتحادیه حمایت از تولید کنندگان و به وجود آمدن خسارات عدیده از طریق سرمازدگی است.
«محمد علی وند» در گفت و گو با همشهریب اظهار کرد: برنج در دشت مغان در اوایل خردادماه در شالیزارهای منطقه کاشت و اواخر شهریور مرحله برداشت شلتوک از شالیزارها و ارسال به کارخانه های شالی کوبی برای استصحال برنج سفید انجام می شود.
وی افزود: نبود اتحادیه برای حمایت از تولیدکنندگان در این بخش و همچنین سرمازدگی اخیر در برداشت محصول مشکلاتی را به وجود آورده که شالیکاران خواستار حل این مشکلات از سوی متولیان امر شده و ضرورت پرداخت تسهیلات کم بهره را خواستار هستند.
این کشاورز مغانی تصریح کرد: کشت بی سابقه برنج در حواشی این رودخانه در بالادست بران باعث مصرف بی رویه آب رودخانه ها می شود و برای افزایش کشت این محصول مهم لازم است مسئولان برای تأمین دائمی آب آن فکری بیندیشند.

شرایط مساعد برای کاشت برنج در پارس آباد
شهرستان پارس‌آباد به دلیل داشتن شرایط اقلیمی بسیار مناسب به جهت کاشت برنج تنها شهرستانی در استان است که برنج در آن به صورت مداوم کشت می‌شود و همه ساله صادرات چشمگیری از این محصول در استان شاهد هستیم که صرفه و آورده اقتصادی زیادی را نیز به همراه دارد.
فرماندار پارس آباد در این زمینه به همشهری گفت: بیش از یک‌هزار و ۱۸۰ هکتار از اراضی شامات پارس‌آباد به کشت برنج اختصاص یافته و نوع برنج این شهرستان به لحاظ کیفیت در سطح بسیار بالایی قرار دارد.
«اکبر صمدی» اظهار کرد: به طور میانگین از هر هکتار زارعان ۴ تن شلتوک و ۲ تن برنج برداشت می ‌کنند که در مجموع نزدیک به ۵ هزار تن شلتوک برداشت خواهد شد و قطعا با افزایش تولیدات این محصول، علاوه بر خودکفایی می‌توان در جهت توسعه صادرات گام برداشت.
وی با بیان اینکه برنج تولیدی مغان از لحاظ عطر و طعم و کیفیت و هم قیمت دارای مطلوبیت است، افزود: و آب مورد نیاز به صورت مستقیم از رود ارس تامین می‌شود و انتظار می‌رود امسال شاهد افزایش برداشت کمی و کیفی محصول برنج در شهرستان پارس‌آباد باشیم.
مقام عالی دولت در پارس آباد تصریح کرد: برنج تولید شده در دشت مغان از پاک ترین ، سالم ترین و با کیفیت ترین برنج های کشور و دنیا بوده و از شهرت و جایگاهی خاصی برخوردار است و مشتریان زیادی دارد.
«علی‌اکبر حسنیان» مدیر جهاد کشاورزی پارس آباد نیز گفت: اینکه کاشت برنج در شهرستان پارس ‌آباد در دو نوبت اول و دوم و در اراضی کناره های رودخانه ارس موسوم به ‘شامات’ انجام می ‌شود.
وی با بیان اینکه شالیکاران محصول خود را به قیمت مناسب به فروش می‌رسانند، افزود: برنج پارس‌آباد با عطر، طعم، پخت و کیفیت مناسب از برنج‌های ممتاز منطقه است که حتی برخی از بازاریان نسبت به خرید آن به صورت عمده اقدام می‌کنند.

گرمی در رده بعدی کشت برنج مغان
علاوه بر پارس آباد در گرمی دیگر شهرستان دشت مغان، شالیزارهای برنج گرمی در روستاهای ،حاشیه رودخانه مرزی بالهارود بخش موران و سواحل رودخانه دره رود بخش انگوت قرار دارد.
مدیر جهاد کشاورزی گرمی مغان گفت: سطح زیرکشت برنج درحاشیه دره رود این بخش بیش از ۸۰۰ هکتار است و بیش از ۱۸۰ برنجکار در شالیزارهای گرمی مشغول فعالیت هستند.
«عظیم احمدی» در گفت و گو با همشهری: برنج کشت شده در کنار رود دره رود انگوت از نوع طارم و هاشمی درجه یک بوده و بلحاظ طعم و بو از شهرت خاصی برخوردار است و البته برنج های تولیدی هم بازار فروش مناسبی دارد.
وی با بیان اینکه حفاظت از منابع آبی باید مورد توجه کشاورزان باشد، افزود: به لحاظ کاشت به موقع و رعایت اصول کاشت وباز شدن سد ستار خان وسبلان در موقع مناسب باعث شده امسال ۲۰ درصد بیشتر نسبت به سال قبل محصول برداشت شود.
این مقام مسئول تصریح کرد: حاصلخیزی و مرغوبیت اراضی کشاورزی انگوت بسیار حائز اهمیت بوده و طبق نظر کارشناسان اگر در امر کاشت از روشهای مکانیزه استفاده شود می توانیم راندمان این محصول را تا دو برابر افزایش دهیم.
وی در رابطه با کاشت برنج در بخش موران گفت: مقادیر محدودی برنج در کرانه‌ های بالهارود کاشته می‌ شود و اگر چه کمیت آن پایین است اما از کیفیت بسیار مناسبی برخوردار است و درست در نقطه صفر مرزی موران ، کشت برنج مرغوب ایرانی به خصوص در روستای کلانسرا رونق خاصی دارد.
مبرهن است کشاورزی تک محصولی قادر به تامین معیشت زندگی کشاورزان مغانی نیست و باید از حالت تک محصولی خارج و از اراضی مستعد بیش از یک نوبت در سال استفاده شود. با آگاه سازی کشاورزان استان از فوائد بسیار کشت دوم و ترویج این کشت و ارائه اطلاعات لازم در مورد محصول مناسب کشت در هر منطقه، میزان بذر و تاریخ کاشت و همچنین ارائه تسهیلات می ‌توان زمین های حاصلخیز این منطقه را از شش ماه بی‌استفاده ماندن خارج ساخت.

  • علی قاسمیان (منتشر شده در روزنامه همشهری)

نظر شما چیست؟

نوشته های جدید