منطقه آزاد، اهداف، مزایا، موانع و فرصتها

http://uupload.ir/files/qocc_photo_2017-07-07_17-19-56.jpg

آزادلو : منطقه آزاد، خواسته ای که تحقق آن بیش از چندسال مورد تقاضای مسولان استانی ومنطقه ای بوده است، چند وقتی است که رنگ و بوی جدی تری به خود گرفته است.

به گواه اسناد موجود، تقریبا همه مسولان استانی ومنطقه ای اردبیل، طرح ایجاد منطقه آزاد در این استان را از  دولت  به عنوان یکی از مهم ترین طرح های توسعه ای برای استان، پیگیری میکنندوتا حالا  منجر به نتیجه خاصی نشده وباتوجه به اخباررسانه ها، مسولین توانسته اند دولت تدبیر و امید را متقاعد به واگذاری این امتیاز به استان اردبیل ،علی الخصوص منطقه مغان نمایند.
برای اجرایی شدن این طرح بزرگ نیاز به تصویب مجلس شورای اسلامی کشورمان نیز دارد؛ این مهم در حالی است که نشان می دهد اکثر همشهریهای  عزیز، اطلاعات زیادی نسبت به تعریف منطقه آزاد، مزایا و معایب ایجاد آن ندارند، لذا کوشش شده با ارائه این مقاله در راستای اطلاع رسانی به مردم فهیم گرمی نسبت به این موضوع مهم گام برداریم تا شاهد اشتیاق برای استفاده حداکثری مردم از امتیازات اجرای این طرح مهم و عزم همگانی برای جلوگیری از معایب احتمالی اجرای آن باشیم.

🔶مناطق آزاد؛ اصول، مفاهیم، کارکردها و راهکارها:

منطقه آزاد چیست؟
بنا به تعاریف بین المللی، منطقه آزاد محدوده حراست شده بندری و غیر بندری است که از شمول برخی از مقررات جاری کشور متبوع خارج بوده و با بهره گیری از مزایایی نظیر معافیتهای مالیاتی، بخشودگی سود و عوارض گمرکی، عدم وجود تشریفات زاید ارزی، اداری و مقررات دست و پاگیر و همچنین سهولت و تسریع در فرآیندهای صادرات و واردات با جذب سرمایه گذاری خارجی و انتقال فناوری به توسعه سرزمین اصلی کمک می نماید.
در تعریف سازمان ملل متحد (یونیدو) از مناطق آزاد به عنوان «محرکه» در جهت تشویق صادرات صنعتی تلقی می‌گردد. همچنین در برداشت جدید از مناطق آزاد ـ که به منطقه آزاد پردازش صادرات معروف است – به ناحیه صنعتی ویژه‌ای در خارج از مرز گمرکی، که تولیداتش جهت‌گیری صادراتی دارند، گفته می‌شود.

✅ تفاوت مناطق ویژه اقتصادی و آزاد تجاری
برخی از مهم‌ترین تفاوت‌های مناطق آزاد و ویژه را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:
🔹    معافیت مالیاتی به مدت ۱۵ سال در مناطق آزاد وجود دارد و در مناطق ویژه اقتصادی تخفیف مالیاتی طبق مقررات داخل کشور است.
🔹   خرده فروشی کالا در مناطق ویژه اقتصادی فقط برای اتباع خارجی امکان‌پذیر است. لیکن در مناطق آزاد خرده فروشی برای اتباع خارجی و داخلی امکان‌پذیر می‌باشد.
🔹   مقررات روادید برای اتباع خارجی در مناطق ویژه بر اساس ضوابط داخل کشور است ولی در مناطق آزاد روادید در مرزهای ورودی اعطاء می‌شود.
🔹   مقررات کار و بیمه اجتماعی در استخدام اتباع خارجی در مناطق آزاد تابع مقررات خاص مناطق می‌باشد ولی در مناطق ویژه اقتصادی تابع مقررات داخل کشور است.

✅ تسهیلات قانونی کلیه مناطق آزاد ایران چیست؟
مهمترین موارد عبارتند از:
🔹    معافیت مالیاتی ۱۵ ساله برای دریافت کنندگان مجوز فعالیت اقتصادی
🔹   امکان ورود اتباع خارجی بدون اخذ روادید
🔹   کارایی سرعت و خدمات کامل بانک های دولتی/ خصوصی و شرکت های بیمه
🔹   عدم محدودیت در انتقال ارز به دیگر مناطق آزاد ایران یا سایر کشورها
🔹    ۱۰۰% مالکیت خارجی
🔹  آزادی کامل ورود و خروج سرمایه
🔹   ثبت ساده و آسان شرکت ها موسسات صنعتی فرهنگی و مالکیت معنوی
🔹   امکان ورود و خروج کالا از منطقه به خارج از کشور بدون تشریفات اداری
🔹   مقررات آسان برای ورود قانونی کلیه کالاها طبق جدول عوارض گمرک
🔹  معافیت از حقوق گمرکی برای واردات مواد اولیه و ماشین آلات صنعتی واحدهای تولیدی

✅ اصول کلی مقررات صادرات و واردات منطقه آزاد
🔹   مبادلات بازرگانی  مناطق با خارج از کشور و سایر مناطق آزاد پس از ثبت گمرکی از مشمول صادرات و واردات مستثنی هستند.
🔹    مبادلات بازرگانی با سایر نقاط کشور اعم از مسافری و تجاری تابع مقررات عمومیا صادرات و واردات کشور می باشد.
🔹  کالاهایی که برای بکارگیری و مصرف در منطقه از داخل کشور وارد می شوند، صادرات آنها تابع مقررات عمومی صادرات و واردات خواهد بود.
🔹 ورود هر نوع کالا به منطقه به استثنای کالائی که به موجب شرع یا قوانین کشور( که در آنها نام مناطق آزاد تصریح شده باشد ممنوع است) مجاز است.

✅ اهداف تشکیل مناطق آزاد در کشور
🔹    عمران و آبادانی
🔹   رشد و توسعه اقتصادی
🔹    جذب سرمایه های داخلی و خارجی
🔹 پیوند با اقتصاد جهانی و منطقه ای
🔹انتقال دانش، تکنولوژی و فناوری
🔹توسعه صادرات با تولید و صادرات کالاهای صنعتی و تبدیلی
🔹    ایجاد اشتغال سالم و مولد
🔹    تنظیم بازارکار و کالا

✅ آسیب‌های فعلی مناطق آزاد
در بخش صادرات، مناطق آزاد کشور با مشکلاتی جدی مواجه می‌باشند. به‌طوری که این مناطق به پایگاه‌هایی برای ورود کالا به کشور تبدیل شده‌اند، بدین لحاظ نمی‌توان خالص صادرات چندانی را از مناطق آزاد انتظار داشت، مضافاً بر اینکه عملکرد فعلی مناطق، عمدتاً بر فعالیت‌های تجاری تکیه دارد.

بیشترین فعالیت در مناطق آزاد بخش خدماتی می‌باشد. استفاده از صنایع سرمایه‌بر که میزان اشتغال‌زایی آن‌ها کم‌تر است، پایین بودن دستمزد برای کارگران عادی و همچنین بالا بودن سطح دستمزد‌های کارگر فنی به دلیل مهاجرت کم آن‌ها که باعث به‌وجود آمدن تفاوت در سطح درآمد بخش صنعت و خدمات شده است، از دیگر عوامل شکست سیاست‌های اشتغال‌زایی در مناطق آزاد می‌باشد.

مناطق آزاد کشور، عمدتاً به واردات کالاهای لوکس و غیر ضروری، به داخل کشور محدود شده‌اند. علت این امر را می‌توان فقدان مقررات و قوانین روشن جهت فعالیت این‌گونه مناطق دانست.

همچنین به سبب نبود ابزار‌های کنترلی، مناطق آزاد مورد سوء استفاده قاچاقچیان کالا قرار گرفته و بر مشکلات قبلی افزوده شده است.

✅موانع توسعه و رشد
پاره ای از مهم ترین علل ناکامی مناطق آزاد در اغلب کشورهای در حال توسعه را می توان به بی ثباتی سیاسی و ضعف مدیریت منطقه آزاد، کمبود آموزش نیروی کار و بازده اندک نیروی انسانی، هزینه زیاد تاسیسات زیربنایی و سرمایه گذاری های بی مورد، ضعف تعمیر و نگاهداری تاسیسات و امکانات زیربنایی عملیاتی، کمبود امکانات مالی و نقدینگی مربوط دانست.
همچنین یکی از مهم‌ترین موانع رشد مناطق آزاد فقدان منابع کافی برای سرمایه‌گذاری در امور زیربنایی است که منجر به گرایش مناطق ویژه به سمت واردات برای ‌تامین منابع شده است.

✅ راهکار های توسعه مناطق آزاد کشور
راهکار قابل انجام برای تحقق این مهم این است که دولت باید با یکپارچگی و عزم واقعی با جلب مشارکت بخش خصوصی، امور برنامه ریزی و سیاست گذاری مناطق آزاد و ویژه اقتصادی را با توجه به جهت گیری های کلان تجاری و سرمایه گذاری که منتهی به توسعه پایدار اقتصادی این مناطق و کشورخواهد شد به وزارت صنعت، معدن و تجارت واگذار کند تا ازطریق این واگذاری، ایجاد تمرکز در مدیریت عالی مناطق مذکور، ساختار سازی نظام مند و سیاست گذاری های مربوط به آن در راستای اهداف کلان برنامه چهارم توسعه و سند چشم انداز ۱۴۰۴ محقق شود.

✅ تبدیل موانع به فرصت های توسعه
با نگاهی به موانع توسعه و رشد مناطق آزاد، برای برخی از موارد مانند بی ثباتی سیاسی که امری ملی محسوب می شود، شاید استان ها نتوانند به طور چشمگیری در حل آنان گام بردارند اما برخی موارد نیز هستند که نه تنها مانعی برای رشد نیستند که بالعکس شاید بتوان به عنوان یک فرصت به آنان نگاه کرد به طوری که موانع رشد و توسعه منطقه آزاد به فرصت های دیگری برای توسعه تبدیل شوند.

به عنوان نمونه از ” کمبود آموزش نیروی کار و بازده اندک نیروی انسانی” به عنوان یکی از موانع رشد و توسعه مناطق آزاد یاد شده است، در صورتیکه مسئولین ارشد استان از هم اینک می توانند از طریق اداره کل فنی و حرفه ای و یا ایجاد رشته های متناسب و مورد نیاز مناطق آزاد در دانشگاه های استان، نیروی کار و نیروی انسانی مورد نیاز را آموزش بدهند تا هم کمبودی در این زمینه وجود نداشته باشد و هم جوانان تحصیل کرده استان به راحتی جذب بازار اشتغال شوند و بدین ترتیب، این مانع به یک فرصت برای توسعه و اشتغال تبدیل شود.

“هزینه زیاد تاسیسات زیربنایی” یکی دیگر از موانع رشد و توسعه مناطق آزاد کشور محسوب می شوند اما به این مورد نیز می توان به عنوان یک فرصت برای پیشرفت استان نگریست زیرا، همانطور که اشاره شد، وقتی قرار باشد نقطه ای در یک استان، “منطقه آزاد” شود هزینه های زیادی برای ایجاد تاسیسات زیربنایی آن اختصاص می یابد که این امر را نیز بجای یک مانع به یک فرصت توسعه برای استانی که منطقه آزاد در آن ایجاد می شود تبدیل می کند.

  • مهندس هادی اسدی

نظر شما چیست؟

۱ نظر

  1. گرمیلی(مورانلو) گفت:

    امیدواریم در تصویب مناطق آزاد ،منطقه گرمی ،موران و انگوت مورد توجه نمایند محترم و دولت تدبیر و امید قرار گیرد و مبادا بر اثر تدبیر خاص اردبیلی ها منطقه ما فراموش شود که در این صورت باید نماینده فعلی خود را به پسر عمویش ،آقای موشوی ملحق کند. آقای میرزاده به فکر گرمی هم باشید. یاالله

    Thumb up 0 Thumb down 0

نوشته های جدید